TÜBİTAK 5000 – Sık Sorulan Sorular

 

Bu bölümde başvuru hazırlığında olan akademisyenlerimizin aklına takılan sorulara deneyimlerimize dayanarak yanıtlar vermeye ve sık karşılaşılan hatalara karşı uyarılarda bulunmaya çalışıyoruz. Soruların üzerine tıklayarak yanıtları görüntüleyebilirsiniz.

Tüm açıklamalarımız bilgilendirme amaçlıdır. Akademisyenlerimize birinci tavsiyemiz öncelikle TÜBİTAK 5000 Akademik E-kitap ve E-ders Proje sayfasında bulunan tüm dokümanları dikkatlice incelemeleridir. Aşağıdaki açıklamalarımızın tarihleri her bölümün altında kaydedilmiştir. Lütfen yeni çağrılarda bu bilgilerde değişiklikler olabileceğini dikkate alınız.

Nereden başlamalıyım?

 

Öncelikle TÜBİTAK 5000 Akademik E-Kitap ve E-Ders Proje resmi sayfasında bulunan tüm açıklamaları, kılavuzları ve şartname, yönetmelik gibi dokümanları detaylı olarak incelemelisiniz. Aynı sayfada TÜBİTAK uzmanlarının proje ile ilgili bilgilendirme toplantılarından videolar bulabilirsiniz. Bunları da izlemenizi öneriyoruz.

Hangi Konular için başvurulabilir?

TÜBİTAK 5000 akademik e-kitap ve e-ders projeleri için yükseköğretim kurumlarında okutulan ön lisans / lisans / lisansüstü dersleri destek kapsamındadır.

1. ve 2. çağrılarda desteklenecek projelerle ilgili bir ders listesi verilmişti. 3. çağrıda bu sınırlama kaldırıldı ve proje tüm derslere doğru genişledi. Her yeni çağrıda varsa istisnalar açıklanmaktadır.

Başvuru formunda da, önerdiğiniz e-kitap’ın ya da e-ders’in hangi okullarda, hangi bölümde, hangi seviyede ders olarak okutulduğunu belirtmeniz gerekiyor.

Açıkça ifade etmek gerekirse, TÜBİTAK üniversitelerde okutulan derslerde öğrenciler ve akademisyenler tarafından kullanılabilecek ders kitaplarını ya da ders anlatımlarını destekleyeceğini açıklamıştır. Konusu ne olursa olsun akademik programa dahil ders anlatımları dışındaki akademik çalışmalar bu projenin kapsamına girmiyor. Örneğin yaptığınız bilimsel çalışmanın sonuçlarının yayını bu projenin kapsamına dahil değildir.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Kimler Başvurabilir?

Akademik e-kitap ve e-ders projelerine akademisyenler ya da yükseköğretim kurumları başvurabilir.

Burada Yükseköğretim kurumları başlığını ayırıyorum. Üniversiteler bu süreçleri Teknoloji Transfer Ofisleri aracılığıyla yönetiyor.

Bireysel başvurularda akademisyenler iki farklı rol üstlenebiliyor.
– Eser sahibi, yani yazar
– ya da Proje yürütücüsü

Eser sahibi ve proje yürütücüsü rollerinin detaylarını ayrı bir bölümde ele alıyoruz.
Ama özetle eğer projenizin tek yazarıysanız yürütücülüğü de üstlenmenizi öneriyoruz.

Şartnameye göre eser sahipleri:
– Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında çalışan yabancı uyruklu kişi olmalıdır.
– En az doktora derecesine sahip olmalıdır
– ve hazırlayanacak projenin içerdiği dersi içeren alanda lisans ya da lisansüstü düzeyde eğitim almış ya da ders vermiş olmalıdır.

Proje yürütücüsü bu özelliklere ek olarak
– Türkiye’de ikamet ediyor olmalıdır.

Bu başlıkta da önerimiz sadelikten şaşmamanız yönünde olacak. Mümkün olduğunca az sayıda firmadan hizmet almanızı ve rol dağılımında kişi sayısını azaltmanızı öneririz.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Eser Sahibi ve Proje Yürütücüsünün rolleri ve sorumlulukları nelerdir?

– Eser sahipleri, önerilen projenin özgün içeriğini üreten kişiler yani yazarlarıdır.
– Proje yürütücüsü, TÜBİTAK’ın doğrudan yasal muhatabı olan, TÜBİTAK ile proje sözleşmesi imzalayan, projenin sorumluluğunu üstlenen kişidir.

Proje bütçesi projenin gerçekleştirilmesi sırasında alınacak hizmetlere ve yapılacak harcamalara dairdir. Yazarlar ve yürütücüler bu bütçeden pay alamazlar.
Yazarlar, üst sınırı 50 bin TL olmak üzere telif hakkı ödemesi alırlar.
Proje yürütücüleri ise PTİ yani Proje Teşvik İkramiyesi ödemesi alırlar. Açıkçası ben PTİ ödemelerinin yeterince teşvik edici olduğunu düşünmüyorum.
Projede yazarlar ve yürütücü dışında asistan, doktora öğrencisi gibi yardımcılara yer vermeniz olanaklı değildir.

– Tek yazarı olan projelerde önerim bu kişinin aynı zamanda kendi projesinin yürütücüsü olmasıdır.

– Çok yazarlı projelerde yazarların kendi aralarından bir proje yürütücüsü seçmeleri en uygun seçenektir.

– Son seçenek yazarlar dışında bir proje yürütücüsü belirlemektir. Şartnameye uygundur ama pratik nedenlerle önermiyorum.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Projenin amaçları ve kapsamı nedir?

Projenin amacı
– Lisans öğrencilerine kolayca ulaşabilecekleri akademik kaynaklar üretmek.
– Akademisyenleri Türkçe eser yazma konusunda teşvik etmek.
– Akademik kitapların çeşitlilik ve niteliğini artırmak.
– Akademik kitapların daha zengin içeriğe sahip olmasını sağlamak.
– Materyallerden öğretim üyelerinin de yararlanmasını sağlamak olarak tanımlanıyor.

Bu çağrının kapsamı ise,

– yükseköğretim kurumlarında okutulan derslere yardımcı olması amacıyla
– modern teknolojilerle hazırlanmış,
– içeriği problem çözüm setleri, proje tabanlı öğrenim teknikleri, animasyon, simülasyon, etkileşimli uygulamalar gibi öğeler ile zenginleştirilmiş
– akademik elektronik kitaplardan ve e-derslerden oluşan açık ders kaynaklarının üretilmesi olarak belirlenmiş.

Bütün bu uzun cümlelerin proje hazırlığına tahvil edilmiş halini şöyle özetleyebiliriz:

– Yüksek öğretim kurumlarında okutulan dersleri hedefleyerek ders kitabı ya da anlatımı hazırlamalısınız,

– İçeriğiniz Türkçe ve özgün olmalıdır,

– E-öğrenmede giderek yaygınlaşan güncel öğrenme nesnelerine yer vermelisiniz..

Metnin Tarihi: 03.03.2016

E-Kitap ve E-Ders projelerinin temel ayrımı nedir?

Proje hazırlarken ilk karar vereceğiniz konulardan biri e-kitap ya da e-ders kategorilerinden hangisinde başvuracağınıza karar vermektir.

– E-kitap projelerinde proje sonunda EPUB3 formatında e-kitap üreteceksiniz.
– E-Ders projelerinde ise ders anlatım videoları üreteceksiniz.

– E-kitap projelerinde öğrenme nesneleri konusuna özel bir vurgu var.
– E-Ders projelerinde bu konuda bir beklenti yok.

Bu ne demektir? E-kitap projelerinde etkileşimli uygulamalar, simülasyonlar, animasyonlar, videolar, konu sonu soruları ve çözümleri gibi uygulamaları kullanmanız bekleniyor. Bunların tamamını mutlaka kullanmak zorunda değilsiniz. Kitabınızın özelliklerine ve öğretim gereklerine göre hangisine ne kadar yer vereceğinize siz karar vereceksiniz. Öğrenme nesnelerinin yeterince ve yerli yerinde kullanıldığı projelerin daha fazla başarı şansı olduğu açıktır.

Özetlersek:
– Stüdyoya girip, kameraların önüne geçip, görsellerle desteklenmiş halde dersinizi anlatmayı tercih ediyorsanız E-ders,

– Bir e-kitap hazırlamak ve bu kitabı etkileşimli uygulamalar, simülasyonlar, animasyonlar, 2 ya da 3 boyutlu çizimler, videolar, çözümlü sorular gibi öğelerle zenginleştirmeyi tercih ediyorsanız E-kitap projesi hazırlamalısınız.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Bütçe hazırlığında nelere dikkat etmeliyim?
  • Proje destek bedeli, kitabın zenginleştirme öğelerinin hazırlanması ve EPUB3 formatında gerçekleştirilmesini amaçlayan hizmet alımlarını, telif ödemelerini, BÖTE uzmanından alınacak hizmeti ve diğer giderleri kapsamaktadır.
  • Laboratuvar ve deney malzemesi, sarf malzemesi harcamaları destek üst limitinin %10’unu geçemez.
  • Proje kapsamında hizmet alımları harcama kaleminde “Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Uzmanı” bulundurulması zorunlu değildir ancak tavsiye edilmektedir.
  • Makine-teçhizat alımları destek kapsamı dışında tutulmuştur.
  • Desteklenecek kalemlerin detayları EK-5’te detaylı oalrak listelenmiştir.

Bu kalemlerin içinde öğrenme nesnelerinin hazırlanması ve teliflerinin ödenmesi ile bunların EPUB3 formatında bir araya getirilmesi hizmeti ağırlık taşımaktadır. Bu nedenle doğru bütçe verebilmek için öncelikle çözüm ortağınızı belirlemeli ve birlikte yapacağınız ön çalışma sonrasında tüm zenginleştirme öğelerini ele alarak size proforma fatura sağlamalarını istemelisiniz. Hizmet almayı düşündüğünüz firma ya da üniversite içi birimlerle bu çalışmayı yapmalı ve giderleri kalem kalem ortaya koymalısınız.
Ancak böyle bir ön çalışma sonrasında gerçekçi bütçe oluşturabilirsiniz. Bunu yapmazsanız, olması gerekenden yüksek bütçe vererek projenizi başvuru aşamasında riske atabilirsiniz ya da düşük bütçe vererek projenizin gerçekleştirilmesi aşamasında zorlanabilirsiniz. Lütfen tahminlere dayanarak bütçe yapmayın.

Bütçenin doğru hazırlanması başvuru aşamasında en kritik aşamalardan bir tanesidir. Bu başlıkta sadece genel bir yaklaşım önermiş olduk. Diğer detaylar için şartnameye ve diğer açıklamalarımıza bakabilirsiniz.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Telif haklarına neden dikkat etmeliyim?

Telif Hakları TÜBİTAK 5000 projelerinde çok önemli ama sıklıkla ihmal edildiğini gördüğümüz bir konudur.

  • TÜBİTAK, proje sözleşmesinde üretilen e-kitap ya da e-ders’in tüm telif haklarının ödenmiş olması koşulu getiriyor ve proje yürütücüsünü bu konuda sorumlu tutuyor.

Bu nedenle bazı noktalarda fazlasıyla dikkatli olmak gerekiyor.
– Birincisi, yazarlar TÜBİTAK’a yazdıkları eserin özgün olduğunu beyan ediyor ve tüm haklarını devrettiklerini kabul ediyorlar.
– İkincisi proje yürütücüsü eserde kullanılan tüm materyallerin telif haklarının ödendiğini beyan ediyor ve bu konuda sorumluluk üstleniyor.
Öte yandan telif hakları başlığının proje aşamasında ihmal edilmesi projenin gerçekleştirilmesi sırasında beklenmedik sıkıntılar ortaya çıkarabilir.
Nasıl olsa bulur koyarız dediğiniz bir görsel materyal ya da videonun telifini ödemek gerektiğinde bütçenize hesapta olmayan kalemler eklenebilir.

Bu çerçevede önerilerimiz şöyle:
1. Proje hazırlığı aşamasında,
kullanmayı düşündüğünüz tüm materyalin telif hakları ödemelerini hesaba katmanız gerektiğini unutmayın.
2. Üretim aşamasında kullandığınız tüm fotoğraf, video, çizim, animasyon gibi öğrenme nesnelerinin haklarının ödendiğinden emin olun ve bunu belgeleyin. Belgelerinizi mutlaka proje dosyasına ekleyin.
3. Öğrenme nesnelerini üretmek ve EPUB3 formatında e-kitabı hazırlamak üzere anlaştığınız firmayla yaptığınız sözleşmede, üretilen tüm materyalin telif haklarının TÜBİTAK’a devredilebilecek şekilde alındığına dair uygun maddeler yer almalıdır.
4. Hizmet aldığınız tüm iş ortaklarının kullandıkları metaryalle ilgili telif haklarını ödediklerinin belgelenmesini isteyin. Birer kopyasını mutlaka dosyanıza ekleyin.

Telif hakları karmaşık ve uzmanlık gerektiren bir başlık. Yayın dünyasında, basit görünen bir ihlalin bile yıllar sonra muhataplarını hukuki olarak zor duruma sokabildiğine defalarca tanık olduk. Bu nedenle profesyonel destek almanızı ve dikkatli davranmanızı öneriyoruz.

Metnin Tarihi: 03.03.2016

Örnek bölümler EPUB3 formatında mı hazırlanmalı?

Hayır. 2. çağrıdan itibaren bu şart kaldırıldı. Örnek bölümlerinizi Word dosyası olarak teslim edebilirsiniz. Sizden başvuru sırasında zenginleştirme öğelerini gerçekleştirmeniz beklenmiyor. Bu öğeleri örnek bölümün içinde yeri geldikçe açıklamalı ve EK D belgesinde tamamını formata uygun olarak tanımlamalısınız.

Projeleriniz için beklemeyin

0216 348 16 85 Hemen iletişime geçin